17 grudnia 2016

Analiza indywidualna zawodnika




Statystyka czy analiza (danych, sytuacji) to pojęcia, które coraz częściej pojawiają się we współczesnym świecie. Dotyczą one wielu dziedzin, również coraz mocniej zakorzeniają się w tematyce piłki nożnej. Trenerzy coraz częściej wykonują analizy, ba są trenerzy, którzy tylko tym się zajmują w sztabach trenerskich. Istnieją już specjalistyczne firmy, które udzielają wsparcia klubom w tej dziedzinie.

Co analizujemy? Praktycznie wszystko! Analizujemy przeciwnika, analizujemy swoje mecze, fragmenty gry, grę w konkretnych fazach meczu, stałe fragmenty gry jak również analizujemy całe formacje czy indywidualnie poszczególnych zawodników. Tak naprawdę analiza może dotyczyć dzisiaj każdej płaszczyzny, która może mieć wpływ na wynik (rozpracowanie przeciwnika) czy rozwój zarówno indywidualny jak i całej drużyny. Dzisiaj trenerzy analitycy pełnią coraz ważniejsze role w sztabach trenerskich, często jest to nawet grupa ludzi.
         

          W poniższym tekście chciałbym przedstawić jedną z metod analizy indywidualnej zawodnika. Miałem okazję tą metodą wykonać analizę na potrzeby studiów podyplomowych (Analityk gry zespołowej), w których aktualnie uczestniczę. Postaram się, w najprostszych słowach przedstawić kryteria analizy, oraz wyniki i wnioski, które można było po takiej analizie wyciągnąć.



Arkusz obserwacji zawodnika w ataku

Aby dokonać rzetelnej analizy indywidualnej zawodnika, trzeba zweryfikować jego aktywność w dwóch fazach gry – w ataku (z piłką) oraz w obronie (bez piłki). Poniżej znajduje się arkusz obserwacji, w którym mamy wyróżnione cztery rodzaje aktywności.


  •       Uderzenie na bramkę – każda próba zdobycia bramki
  •       Stworzenie sytuacji bramkowej – wprowadzenie piłki w strefę bezpośredniego zagrożenia bramki (BZB)*
  •       Zdobycie pola gry – wprowadzenie piłki w strefę bliższą bramki przeciwnika
  •      Utrzymanie się przy piłce – utrzymanie piłki poprzez wprowadzenie jej w strefę bliższą swojej bramki lub w poprzek boiska



*Strefa BZB -  jest to strefa obejmująca całe pola karne przeciwnika oraz strefę przed polem karnym do 25 metra. Poniżej znajduje się grafika przedstawiająca docelowe przestrzenie w fazie budowania ataku. BZB jest to strefa obejmująca przestrzenie A i D (zaznaczone na rysunku)


Rys. Docelowe przestrzenie w fazie budowania ataku – Narodowy Model Gry


Oprócz uderzenia na bramkę, każdą inną aktywność można wykonać indywidualnie bądź poprzez współdziałanie z partnerem. Przykładem działań indywidualnych w ataku może być prowadzenie piłki czy drybling natomiast, jeśli chodzi o współdziałanie to chociażby podanie do partnera czy dośrodkowanie.

          Na podstawie tych kryteriów trzeba ocenić wynik każdej aktywności w poszczególnych wierszach. Jeśli chodzi o wynik i jego ocenę trzeba najpierw szybko określić, jaki rodzaj aktywności wykonał zawodnik, a następnie, jaki był jej skutek. Na przykładzie: środkowy obrońca wprowadza piłkę podaniem do pomocnika jeszcze na swojej połowie i podanie dotarło do adresata, czyli mamy: zdobycie pola gry poprzez współdziałanie z partnerem – skuteczne.
Podczas oceniania skuteczności działania każdej aktywności warto jeszcze zwrócić uwagę na jedną rzecz. A mianowicie czy sytuacja, w której znajdował się zawodnik była łatwa czy trudna! Jak to określić? Co znaczy łatwa czy trudna sytuacja? Przyjmuje się, że sytuacja łatwa, jest to sytuacja bez udziału przeciwnika, natomiast trudna, to taka, w której przeciwnik jest w najbliższym otoczeniu.

W arkuszu obserwacji znajdują się jeszcze takie kolumny jak aktywność, skuteczność i niezawodność. Co to takiego? Do czego nam potrzebne? Są to wskaźniki, które podsumowują wyniki naszych obserwacji i przedstawiają ogólną ocenę zawodnika.

Ø  AKTYWNOŚĆ – jest to suma wszystkich aktywności zawodnika, bez względu na ich wynik końcowy np. zawodnik ma 20 aktywności skutecznych i 10 nieskutecznych to daje mu wartość 30 aktywności

Ø  SKUTECZNOŚĆ – jest to liczba tylko aktywności skutecznych (podpierając się powyższym przykładem skuteczność wynosi 10)

Ø  NIEZAWODNOŚĆ – jest to procent skutecznych aktywność tzn. liczbę skuteczności dzielimy przez liczbę wszystkich aktywności i wyrażamy procentowo (trzymając się przykładu (10/30)*100% = 33%)



Arkusz obserwacji zawodnika w obronie

          Analiza gry zawodnika w fazie obrony jest analogiczna do tej w ataku. Tutaj ocenia się przeciwdziałanie wszystkim tym aktywnościom, które zawodnik może wykonać w ataku (opisałem je w poprzednim punkcie). Podobnie wyróżnia się działania indywidualne (np. pojedynek 1v1 w obronie, wślizg) jak również współdziałania (np. podwojenie, potrojenie).



         Oczywiście każde działanie musimy ocenić (określić jego wynik), czy było skuteczne czy też nie. W fazie obrony nie określamy już sytuacji (łatwa czy trudna), natomiast określamy dodatkowo strefę boiska, w której dana aktywność miała miejsce. Dla ułatwienia dodam, że dotyczy to tylko dwóch ostatnich rodzajów aktywności, ponieważ dwie pierwsze zawsze mają miejsce w strefie obrony. Jak rozpoznać strefy? Jak podzielić boisko? Poniżej mamy rysunek, gdzie mamy boisko podzielone na 3 strefy: strefa niska (będę ją nazywał w arkuszu strefą obrony), strefa średnia (środkowa) oraz strefa wysoka (ataku).

Rys. Sektory boiska (strefa niska – obrony, strefa średnia - środkowa oraz strefa wysoka – ataku)


Jeśli chodzi o określenie wskaźników aktywności, skuteczności i niezawodności, wykonujemy to dokładnie tak samo jak dla gry w ataku.



Podsumowanie:

                Raport z analizy zawodnika musi mieć jasno i przejrzyście zebrane wszystkie informacje, które wynotowaliśmy podczas obserwacji w arkuszach. Oprócz podsumowania wszystkich liczb w powyższych tabelkach i wyliczenia wartości tj. skuteczność czy niezawodność warto zrobić statystyczne podsumowanie dla danego zawodnika w skali całego meczu, wspólnie dla obu faz gry. Aby to zrobić należy z naszych arkuszy obserwacji wypisać wartości kolejno:
- suma wszystkich aktywności zarówno w ataku jak i w obronie (oznaczmy ją literą X)
- suma skutecznych aktywności w ataku i w obronie (oznaczmy ją literą Y)

          Na podstawie powyższych dwóch liczb, możemy przedstawić wyniki analizy obserwowanego zawodnika w całym spotkaniu tzn. podać jego aktywność, skuteczność oraz niezawodność, które wyznacza się podobnie jak dla każdej fazy gry:

AKTYWNOŚĆ – wartość X

SKUTECZNOŚĆ – wartość Y

NIEZAWODNOŚĆ – dzielimy wartość (X/Y) i mnożymy przez 100%

          Oprócz samych statystyk, warto pokusić się również o własne wnioski, które można wyciągnąć po przeprowadzonej analizie. Czasami (niestety) liczbą potrafią trochę przekłamać rzeczywistość, dlatego każda analiza powinna być uzupełniona o kilka zdań oceny zawodnika. Jakie miał mocne strony w swojej grze, a co szwankowało i nad czym trzeba popracować na przyszłość.



Przykładowa analiza indywidualna na przykładzie zawodnika z Ekstraklasy

          Poniżej przedstawiam raport z analizy indywidualnej Jarosława Fojuta z meczu Pogoni Szczecin z Koroną Kielce. Drużyny te spotkały się ze sobą w 17 kolejce Lotto Ekstraklasy. Analiza ta została wykonana wg metody przeze mnie opisanej powyżej.

ANALIZA INDYWIDUALNA - J. FOJUT

Można cały raport pobrać w formie pliku pdf.






Brak komentarzy:

Prześlij komentarz