10 maja 2017

#TaktycznieRzeczBiorąc #2

Rodzaje przyjęć i podań na przykładzie wprowadzenia piłki przez środkowych obrońców

Kontynuując cykl „Taktycznie rzecz biorąc”, chciałbym poruszyć kolejny temat. Tym razem jednak nie do końca tylko taktyczny, ale bardziej techniczno-taktyczny. Temat wprowadzenia piłki przez środkowych obrońców, jest dosyć istotny, bo to tam się zaczyna proces budowania ataku (oczywiście po wprowadzeniu piłki przez bramkarza, o tym można przeczytać tutaj). Zapewne każdy trener ma swój pomysł na budowanie ataku, na ustawienie drużyny w momencie wprowadzenia piłki przez obrońców. Jedni preferują zejście „6” między stoperów i szersze ich ustawienie, inni wolą a by piłkę wprowadzali obrońcy, zyskując zawodnika w środkowej strefie, część buduje atak środkiem, inni wolą szukać miejsca w bocznych sektorach. Zgoda, że nie ma złotego środka i nie da się jednoznacznie stwierdzić, jaki sposób jest najlepszy czy najskuteczniejszy. Dużo też zależy od sposobu gry czy ustawienia przeciwnika. Pokaże kilka swoich propozycji, związanych z budowaniem ataku, jednak tym razem większy nacisk położę na zadania techniczne, a konkretnie podania i przyjęcia, które można zastosować podczas tego fragmentu gry. Sami oceńcie, które wg Was są skuteczniejsze, jak nauczacie swoich podopiecznych lub jak chcielibyście aby Wasi zawodnicy grali. Do konkretów.


          Tak jak we wstępie napisałem, chciałbym się skupić na różnych rodzajach (kierunkach) podań piłki oraz jej przyjęć. Temat podobny kiedyś poruszył Trener Miłosz Stępiński, zaintrygowało mnie to na tyle, aby go trochę rozwinąć i odnieść do konkretnej sytuacji meczowej. Zacznijmy od przyjęć. Można tutaj wyróżnić trzy rodzaje, a skupić się bardziej na dwóch. A mianowicie:

      1)      Przyjęcie w miejscu
      2)      Przyjęcie „do piłki” (w kierunku zawodnika podającego)
      3)      Przyjęcie „ od piłki” (w kierunku dalszym od zawodnika podającego).

Rys. Detale taktyczne - M.Stępiński

Ściśle z tym są związane podania tzn. często już samo podanie ogranicza w pewnym stopniu możliwości przyjęcia przez zawodnika. Same rodzaje podań podzieliłbym następująco:
      1)      Podanie „na zawodnika” – czyli piłka zagrana w linii między partnerami
      2)      Podanie w wolną przestrzeń – na tzw. „dobieg”

Oczywiście trzeba założyć, że nie gramy z pierwszej piłki, czyli przyjęcie piłki samo w sobie występuje oraz podanie jest wykonane dołem (po podłożu).

Teraz jak się to ma do budowania ataku? Jakie nam daje to możliwości i jakie tworzy sytuacje na boisku? Na kilku przykładach wprowadzenia piłki przez obrońców pokażę, które rodzaje (kierunki) podań oraz przyjęć mogą być skuteczniejsze w konkretnych sytuacjach.


Ustawienie wyjściowe

Rys. Ustawienie wyjściowe drużyny oraz strefy, w które można wprowadzić piłkę podaniem

Ustawienie początkowe drużyny stanowi punkty wyjściowy do rozważań nad ewentualnym wprowadzeniem piłki przez obrońców. To jest oczywiście moja propozycja, tutaj każdy trener po przeczytaniu kontekstu tego artykułu powinien poszukać odniesienia do swojego zespołu. Boisko podzieliłem na trzy strefy, w które obrońcy mogą piłkę wprowadzić. W poniższych rozważaniach będziemy się odnosić do jednego (pół prawego) środkowego obrońcy.

Rys. Linie podań z partnerami, do których można wprowadzić piłkę podaniem

Zgodnie z powyższym rysunkiem, założeniem środkowego obrońcy jest wprowadzić piłkę do strefy "wyższej", dlatego podanie do bramkarza oraz drugiego środkowego obrońcy zostało pominięte. Również wyłączeni zostali zawodnicy ustawieni w sektorze bocznym po stronie "słabej" tzn. dalszej od zawodnika z piłką. Zagranie piłki w tamtą strefę (dołem) jest zbyt ryzykowne, trudne do wykonania pod presją przeciwnika, więc takie próby również wykluczamy podczas grania.


Wprowadzenie piłki do defensywnego pomocnika (6,8)

          Wprowadzenie piłki do zawodników (6) oraz (8) traktuje tu analogicznie, dlatego krótko przeanalizujemy jeden z tych przypadków. Tak jak we wstępie już pisałem, nie rozstrzygam tu sytuacji czystko taktycznej, ale skupię się na możliwościach różnych podań i przyjęć oraz jakie dają one możliwość w kontynuacji gry. Zacznijmy od podania "na zawodnika". Teoretycznie istnieją  wszystkie możliwości przyjęcia piłki po takim podaniu, o których wcześniej wspominałem. Przyjęcie w miejscu pomijam we wszystkich rozważaniach, gdyż możliwe jest ono tylko bez presji przeciwnika, a w takim przypadku możemy piłkę zagrać w każdą strefę i ją utrzymać. Kolejną możliwością jest przyjęcie "od piłki", jednak w strefie środkowej gdzie jest najmniej miejsca (deficyt przestrzeni), bardzo trudno byłoby pomocnikowi "zabrać się" z piłką mimo presji przeciwnika - zbyt duże ryzyko. Poza tym, możliwość przyjęcia "od piłki" gwarantuje tylko ustawienie zawodnika na równi bądź powyżej linii przeciwnika, wtedy przyjęciem może minąć formację. Ostatnią możliwością przyjęcia jest opcja "do piłki. Tutaj wydaje się ona najbezpieczniejsza, jednak nawet jeśli pomocnik (6) czy (8) utrzyma się przy piłce, tak naprawdę jedyną opcją odegrania piłki przy presji przeciwnika na plecach jest piłka powrotna do środkowego obrońcy, ewentualnie zagranie jej do drugiego stopera. Takie rozwiązanie nie pozwala nam wprowadzić piłki w wyższy sektor, a to jest naszym celem. Podsumowując, raczej należałoby takiego grania unikać.


Drugą możliwością wprowadzenia piłki do zawodników (6) i (8) jest zagranie piłki w wolną przestrzeń, oczywiście o ile taka istnieje wokół jednego z tych zawodników. Tutaj dużo zależy od ustawienia przeciwnika. Ale trzymając się rysunku taką strefę jesteśmy w stanie znaleźć. Inną możliwością jest wykreowanie takiej przestrzeni przez odpowiedni ruch partnerów, ale to już jest temat na osobną analizę. Podanie piłki w wolną przestrzeń wymusza ruch na zawodniku (czy de facto pomocnik swoim ruchem wymusza podanie w konkretny, wolny sektor). Automatycznie jedynym logicznym wyborem jest przyjęcie "od piłki" i zdobycie przestrzeni w sektorze wyższym. Podsumowując, zdecydowanie lepszym pomysłem jest zagranie do defensywnych pomocników w wolną przestrzeń, daje to więcej możliwości kontynuowania budowania ataku.




Wprowadzenie piłki do ofensywnego pomocnika (10) lub napastnika (9)

Wprowadzenie piłki do ofensywnego pomocnika lub napastnika też potraktuję analogicznie. Często zresztą Ci zawodnicy wymieniają się pozycjami, a ich ustawienie jest bardzo podobne, patrząc z perspektywy możliwości kontynuowania budowania ataku pozycyjnego.

          Wprowadzenie piłki poprzez podanie „na zawodnika” w tym wypadku daje dużo więcej możliwości niż tego typu podanie do defensywnego pomocnika. Przyjęcie w kierunku „od piłki” jest zdecydowanie trudniejsze w tym wypadku, gdyż w większości sytuacji będzie napastnik miał „na plecach” obrońcę. Szanse na utrzymanie piłki w posiadaniu przy takiej próbie znacznie maleją, chociaż gdyby taki manewr się udał, stwarza znakomitą sytuację dla drużyny. Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest ruch do piłki i przyjęcie jej w kierunku zawodnika podającego. Ponieważ piłka jest zagrana dwie linie wyżej automatycznie napastnik ma wiele możliwości kontynuowania ataku np. współpraca z pomocnikami. Dzięki podaniu co drugą linię, zdobywamy przestrzeń, która w tym wypadku jest naszym celem. Tutaj trzeba zwrócić uwagę również na jakość podania od obrońcy, aby było ono skuteczne. Oprócz wyjątkowej precyzji musi być odpowiednia siła. Tego typu podania penetrujące są najskuteczniejszym sposobem na szybkie zdobycie przestrzeni bliżej bramki przeciwnika.


          Bardzo podobnie wygląda sytuacja po podaniu w wolną przestrzeń. Tutaj również duży akcent na jakość podania od obrońcy. Jest to równie szybki sposób na zdobycie przestrzeni bliżej bramki przeciwnika, jednak w tym wypadku współpraca raczej ogranicza się do zawodników w bocznym sektorze boiska, bo trudno wyobrazić sobie trochę wolnej przestrzeni w kierunku „do środka” boiska, gdzie zawsze jest największe zagęszczenie przez zespół broniący. Zabranie się z piłką do bocznego sektora stwarza automatycznie możliwość np. dwójkowej współpracy z bocznym pomocnikiem/skrzydłowym – gra 2v2 na małej przestrzeni.



Wprowadzenie piłki do zawodników w bocznym sektorze boiska – boczny obrońca (2,3) lub skrzydłowy (7,11)

          Wprowadzenie piłki podaniem do bocznego obrońcy jest tym, którego osobiście starałbym się unikać i wg mnie może ono przynieść więcej złego niż dobrego. Często podanie do bocznego obrońcy jest sygnałem dla zespołu przeciwnego do skoku pressingowego. Zawodnicy w skrajnych sektorach są ograniczeni przez linię boczną, do tego jeśli przeciwnik „zamknie” kierunek w stronę bramki przeciwnika, jedyną możliwością utrzymania piłki (jeśli w ogóle jest!) może być podanie wsteczne. Tutaj ważne, aby zwracać uwagę na ustawienie bocznych obrońców, na pozycję otwartą (tyłem do linii bocznej). Jedyną rozsądną opcją w tym przypadku, pod warunkiem że nasz boczny obrońca jest co najmniej na równi z zawodnikiem broniącym, jest przyjęcie „od piłki” i próba wzięcia przeciwnika „na plecy”. Jednak jak już pisałem, ja osobiście unikałbym tego typu ryzyka – zbyt mało możemy zyskać, kosztem strat jakie możemy ponieść przy nieudanej próbie.


          Drugą możliwością wprowadzenia piłki w boczny sektor jest boczny pomocnik/skrzydłowy (7,11). Tutaj podanie „na zawodnika” może być nieco trudne, dużo zależy od ustawienia przeciwnika. Ale nawet jeśli byłoby miejsce na takie podanie, to wydaje mi się, że podobnie jak w przypadku bocznego obrońcy, dużym ograniczeniem może być linia autowa. Przyjęcie „od piłki” praktycznie niemożliwe, obrońca zawsze będzie krył zawodnika od bramki. Przyjęcie „do piłki” daje mało możliwości kontynuowania gry, najłatwiejsza wydaje się współpraca z bocznym obrońcą i stworzenie w bocznym sektorze małej gry 2v2.


          Najlepszą opcją wydaje się podanie w wolną przestrzeń do skrzydłowego. Jego zejście do środka po piłkę, następnie przyjęcie „od piłki” daje wiele możliwości współpracy m.in. pomocnicy czy napastnik. Dodatkowym atutem takie wprowadzenia może być wyciągnięcie ze strefy zawodnika broniącego, co może stworzyć wolną przestrzeń dla naszego bocznego obrońcy. Wg mnie jest to jedna z najlepszych opcji, jakie powinien szukać środkowy obrońca podczas wprowadzenia piłki. Szybkie zdobycie przestrzeni bliżej bramki przeciwnika, wprowadzenie piłki co drugą linię, wykreowanie przestrzeni w bocznym sektorze poprzez wyciągnięcie zawodnika broniącego to wystarczające powody dla których warto szukać takiego rozwiązania.



          A jakie jest Wasze doświadczenie w tym temacie? Czy jak nauczacie budowania ataku od tyłu, wprowadzenia piłki przez środkowych obrońców, to zwracacie uwagę swoim podopiecznym, w których sektorach, jakich powinni szukać przyjęć? Czy obrońca wybierając zawodnika, któremu chce podać piłkę, wie jakie podanie wykonać, do nogi, a może w wolną przestrzeń? Wydaje mi się, że warto tego typu sytuacje przeanalizować nawet z zespołem, aby już w samym treningu byli bardziej świadomi, jakie konsekwencje czy też możliwości daje konkretna sytuacja, jaki wpływ może mieć decyzja o kierunku podania. Bardzo ciekawy jestem Waszych doświadczeń. Ja pokazałem tylko przykładowe możliwości, przy konkretnym ustawieniu, a celem było zwrócenie uwagi na konkretny aspekt techniczno-taktyczny. Zachęcam do wyrażania swoich opinii.


Brak komentarzy:

Prześlij komentarz