4 czerwca 2017

Rola klasycznej "dziesiątki" #10




Klasyczna „dziesiątka”, to moim zdaniem jeden z najważniejszych zawodników w całej układance. Czy najważniejszy? Pewnie opinie będą podzielone, ale wg mnie tak! To taki mózg drużyny, a jak wiadomo żaden organ nie pracuje dobrze bez odpowiedniej pracy mózgu. W różnych ustawieniach taktycznych oczywiście jego rola i umiejscowienie na boisku może się minimalnie różnić. Jednak generalizując weźmiemy pod lupę ofensywnego pomocnika. Często zawodników na tej pozycji nazywa się playmakerami, w Hiszpanii mówi się mediapunta, natomiast we Włoszech trequartista. Nie mniej jednak wszystkie te określenia oznaczają to samo, ofensywny pomocnik, kreujący grę. 


Coraz częściej jednak, moim zdaniem, rola rozgrywającego jest przeznaczona dla zawodników „8”, a nawet „6”. Playmakerami są zawodnicy pokroju Pirlo, którzy pomagają w kreowaniu ataku już od jego początku, od budowania akcji już na swojej połowie. Jaka w takim razie jest rola zawodnika na pozycji "dziesięć"?

Wg mnie, najważniejszym zadaniem ofensywnego pomocnika jest szukanie oraz wykorzystywanie wolnych przestrzeni. Brzmi banalnie? A jednak! Już samo jego ustawienie na boisku, między formacjami pomocy i obrony przeciwnika, sprawia że ma duże pole do popisu w tej kwestii. Jednak najpierw sprawdźmy jak może wyglądać ustawienie zawodnika numer #10 w różnych systemach gry.



1-4-2-3-1 - Tottenham



          Mauricio Pochettino stworzył bardzo dobrze funkcjonującą drużynę, w której zawodnik #10 pełni kluczową rolę. Już same statystyki Delle Ali są bardzo wymowne, w 37 meczach Premier League zdobył 18 bramek, co dało mu 6 miejsce w klasyfikacji strzelców ligowych oraz zaliczył 7 asyst – 12 miejsce. Od razu obrazują one rolę zawodnika w zespole. Bardzo dobrze czuje się pod bramką przeciwnika, ma sporo bramek strzelonych, ale przy tym również potrafi znaleźć partnera, który ma lepszą sytuację do zdobycia bramki. Klasyczne ustawienie 1-4-2-3-1 daje bardzo duże możliwości dla ofensywnego pomocnika w fazie ataku, ścisła współpraca z napastnikiem czy bocznymi pomocnikami, szukanie przestrzeni zarówno w bocznych sektorach, jak również podłączenie się z drugiej linii, to kilka opcji, które mogą zaskoczyć przeciwnika.



1-4-3-3 – Real



          Real gra klasycznym ustawieniem 1-4-3-3. Ich siła to przede wszystkim „skrzydła”, ale żeby wykorzystać takich zawodników jak Ronaldo czy Bale, potrzebni są też zawodnicy w środku, którzy potrafią wykorzystać atuty partnerów na bokach. Modrić, może nie jest klasyczną #10, to trochę zawodnik bliżej pozycji „8”, co zresztą można zaobserwować w trakcie meczów Realu. Często wymienia się pozycjami z Kroosem, jednak zdecydowanie więcej czasu niż Niemiec przebywa bliżej pola karnego przeciwnika. Modrić nie zdobywa zbyt wielu bramek, nie notuje też dużo asyst, ale ze względu na bardzo ofensywne trio w ataku, ma trochę więcej zadań defensywnych, często asekuruje swoich partnerów, nawet w sytuacji, kiedy Ci jeszcze nie stracili piłki. 



1-4-3-3 – fałszywy napastnik – Barcelona



          Sposób gry Barcelony jest bardzo specyficzny, wiele zespołów już próbowało ten styl naśladować, jednak nie da się tego tak naprawdę zrobić. Tiki-takę zawodnicy mają już w DNA. Tutaj ze względu na bardzo dużą rotację pozycji w czasie gry, ciężko jednoznacznie określić pozycję #10 w zespole. Pewnie dla kilku osób będzie to Iniesta, jednak moim zdaniem brak typowej dziewiątki powoduje, że tam grający zawodnik przejmuje wiele obowiązków klasycznej dziesiątki. W rolę tę najczęściej wciela się Luis Suarez, chociaż czasami też Messi. Ale skupiając się na Suarezie, jego sposób gry, ruchliwość, częsta zmiana pozycji powodują, że jest on bardzo trudny do upilnowania dla obrońców. W tym sezonie Primera Division w 35 meczach, łącznie zdobył 29 bramek oraz zanotował 13 asyst. Duży wpływ na takie statystyki ma oczywiście ofensywna gra Barcelony.



1-4-4-2 – podwieszony napastnik – Atletico



          W ustawieniu tym rolę #10 pełni drugi „podwieszony” (fałszywy) napastnik. W linii pomocy jest tylko dwóch środkowych, mają oni zdecydowanie więcej zadań defensywnych niż ofensywnych, stąd też przestrzeń przeznaczona dla ofensywnego pomocnika bardzo często jest zajmowana przez Antoine Griezmanna. Francuz mając obok siebie typowego napastnika, jakim jest Torres, ma zdecydowanie więcej swobody w grze ofensywnej. Nie jest mocno przywiązany do obrońców, szuka wolnych przestrzeni między formacjami, jak również w bocznych sektorach boiska. W tym sezonie w 36 meczach La Liga zdobył 16 goli oraz 8 asyst.



1-3-4-2-1 – Chelsea



          Ustawienie z trójką obrońców, popularne przede wszystkim we włoskiej piłce. Ale obecne w Chelsea, co nie dziwi, bo i włoski trener. Co charakterystyczne również dla tego ustawienia to boczni pomocnicy wahadłowi, którzy zajmują całe skrajne korytarze. Dzięki temu, Eden Hazard gra na pozycji pomiędzy skrzydłowym, a ofensywnym pomocnikiem. Takie umiejscowienie okazało się strzałem w dziesiątkę! Najczęściej znajduje się on w strefie (poziomo) pomiędzy formacjami obrony i pomocy. Dodatkowo (patrząc pionowo) jest to przestrzeń między środkowym pół-prawym, a prawym obrońcą. Hazard bardzo dobrze tą wolną przestrzeń wykorzystuje, zdobył wiele bramek (16 w 36 meczach), ale również wyciągając obrońców ze swoich stref, potrafił obsłużyć partnerów dobrym podaniem (5 asyst).


1-3-5-2 – podwieszony napastnik – Juventus


         Ustawienie Juventusu, to jakby połączenie tego, co gra Atletico (dwójka napastników) oraz Chelsea (trójka obrońców). Cechą specyficzną dla tego ustawienia jest trójka środkowych pomocników, z których żaden nie jest usposobiony typowo ofensywnie. Stąd też śmiało można stwierdzić, że większość zadań klasycznej dziesiątki przejmuje Paulo Dybala. Mając za partnera w ataku Higuaina, który gra zdecydowanie bliżej linii obrony przeciwnika, Argentyńczyk ma więcej swobody w ataku. Jest bardzo ruchliwy, operuje na całej szerokości boiska, ale potrafi się również podłączyć z drugiej linii i wykończyć akcję. W 31 meczach Serie A zdobył 11 bramek oraz zanotował 7 ostatnich podań. Bardzo umiejętnie szuka wolnych przestrzeni, poza tym jest bardzo skuteczny w grze 1v1.



          Patrząc na powyższe przykłady, spróbujmy odpowiedzieć na dwa pytania, jakie powinien posiadać umiejętności oraz jaka jest rola (zadania) zawodnika grającego na pozycji #10?


UMIEJĘTNOŚCI

Z pewnością można tutaj wymienić spory wachlarz umiejętności, które ułatwiają grę zawodnikom na pozycji ofensywnego pomocnika. Wg mnie najważniejsze z nich to:
  •    Dobre podanie otwierające drogę do bramki (asysty)
  •    Kreatywność
  •    Umiejętność znalezienia się w polu karnym (wykończenie)
  •    Dobra (skuteczna) gra 1v1
  •    Dobry przegląd pola
  •    Gra „do przodu” - duża liczba podań zdobywających pole gry
  •    Strzał z dystansu
  •    Antycypacja


ROLA (ZADANIA) ZAWODNIKA GRAJĄCEGO NA POZYCJI #10

          Jeśli chodzi o rolę zawodnika, to bardziej skupię się na jego zadaniach, jakie ma w ofensywie. Jakie działania może podjąć, aby dać drużynie jak najwięcej. I nie chodzi tu o wyżej wymienione umiejętności tj. strzelanie bramek, asystowanie czy gra 1v1. Mam tu na myśli gospodarowanie przestrzenią w fazie ataku (wspominałem o tym na początku). I tutaj warto wyróżnić dwie możliwości, jak na tą przestrzeń można wpływać:

  • Kreowanie przestrzeni – zwalnianie strefy dla innych partnerów np. wyciągnięcie obrońcy ze swojego sektora (np. podwieszony napastnik) lub wyciągnięcie defensywnego pomocnika ze strefy przed polem karnym
  • Wykorzystanie wolnej przestrzeni – szukanie sektorów na boisku, gdzie jest więcej miejsca bądź wykorzystanie stref zwolnionych przez partnerów (współpraca) np. z bocznym pomocnikiem lub napastnikiem

          Dla mnie istotna jest przede wszystkim ta druga forma korzystania z przestrzeni na boisku. Umiejętność wykorzystania miejsc, które aktualnie są najkorzystniejsze. Oczywiście do tego potrzebne są wysokie umiejętności percepcji czy antycypacji, ale można też (a właściwie trzeba!), te elementy wytrenować. 

Poniżej przedstawiam propozycje dwóch fragmentów gry, które pozwalają doskonalić grę zawodnika na pozycji #10. Chodzi przede wszystkim o tą wspomnianą przestrzeń, aby wykorzystywać ruch (pomoc) swoich partnerów. Dwa proste ćwiczenia, podczas których nasza klasyczna #10 zmuszona jest do współpracy z bocznym pomocnikiem lub napastnikiem.


Zwolnienie strefy przez bocznego pomocnika


Akcenty w grze:

  • utrzymanie się przy piłce
  • ruch bez piłki
  • komunikacja
  • timing
  • antycypacja



Zwolnienie strefy przez napastnika


Akcenty w grze:
  • utrzymanie się przy piłce
  • ruch bez piłki
  • komunikacja
  • timing - ruch w drugie tempo

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz