7 listopada 2018

Budowa jednostki treningowej




         Trening piłkarski to dosyć skomplikowany proces, na który ma wpływ wiele różnych czynników. Niewątpliwie inaczej będzie on przebiegał w najmłodszych grupach, nieco inaczej w starszych grupach młodzieżowych, a jeszcze inaczej w piłce seniorskiej. Jednak to, co go charakteryzuje bez względu na kategorie wiekową to podział na pewne składowe, które ułatwiają planowanie procesu treningowego. Jakie to składowe? Mam tu na myśli pojęcia makrocyklu, mezocyklu, mikrocyklu czy jednostki treningowej. I właśnie na jednostce i jej planowaniu chciałbym się skupić w poniższym tekście. Czym jest zatem jednostka treningowa? To nic innego jak pojedynczy trening, a mówiąc ściślej jest to najmniejsza część (jednostka) całego procesu treningowego, która składa się zazwyczaj z kilku ćwiczeń i trwa w zależności od rodzaju (charakteru) treningu do ok. 60 do 120 minut.


Jak teraz najlepiej przygotować taką jednostkę treningową, jak powinna ona być zbudowana, co powinna zawierać? Oczywiście ciężko odpowiedzieć jednoznacznie na takie pytanie, bo jak wiadomo koncepcji jest wiele. Dużo też zależy od wieku grupy, z która pracujemy. Strukturę jednostki treningowej dla najmłodszych grup zaproponował PZPN w projekcie AMO. Projekt ten ściśle określa ile czasu powinna trwać cała jednostka i jak powinna być zbudowana. Inaczej wygląda budowa jednostki dla skrzatów, inaczej dla żaków, a jeszcze inaczej dla orlików.

Budowa jednostki treningowej dla grupy: Skrzat (źródło: Akademia Młodych Orłów)


Budowa jednostki treningowej dla grupy: Żak (źródło: Akademia Młodych Orłów)


Budowa jednostki treningowej dla grupy: Orlik (źródło: Akademia Młodych Orłów)


Jeżeli chodzi o starsze grupy, zwłaszcza juniorsko-seniorskie (piłka 11-osobowa), to również jest wiele koncepcji dotyczących budowy jednostki treningowej. Model hiszpański proponuje podział na cztery części: faza rozgrzewki, faza praktyki, faza orientacji, faza gry. Model niemiecki również składa się z czterech części: część rozgrzewki, część motoryczna, część techniki oraz część gry w piłkę nożną.

Budowa jednostki treningowej - model hiszpański (źródło: Śląski ZPN)


Budowa jednostki treningowej - model niemiecki (źródło: Śląski ZPN)


Klasyczny polski podział, jeśli chodzi o budowę jednostki treningowej to część wstępna, część główna oraz część końcowa. Opierając się na tej tradycyjnej budowie oraz na wieloletnich doświadczeniach stworzyłem na własne potrzeby strukturę jednostki, która składa się z sześciu faz, części, w których wykorzystuje konkretne elementy, ćwiczenia oraz formy gier. 

1) CZĘŚĆ WSTĘPNA

1a) Faza przygotowania do ruchu – 10 minut

Pierwsza część to wprowadzenie do treningu. Krótkie formy ćwiczeń ogólnorozwojowych, ćwiczeń kształtujących, różne formy biegu połączone ze stretchingiem dynamicznym. W tej części wplatam również krótkie wstawki motoryczne np. elementy koordynacji.  Ta część składa się z maksymalnie dwóch krótkich form (ćwiczeń), w których nie ma konieczności stosowania piłek.

1b) Faza czucia piłki – 10 minut

Ta część treningu to kontynuacja rozgrzewki, ale już z akcentem na grę piłką (technika podań, prowadzenia piłki itd.) Najczęściej stosowane formy w tej fazie treningu to proste schematy podań w małych grupach, małe gry typu rondo bądź gry pomocnicze (zadaniowe) bez pozycjonowania zawodników.


2) CZĘŚĆ GŁÓWNA

2a) Faza orientacji (fazy gry) – 15 minut

W tej części gry realizowany już jest główny cel treningowy, przede wszystkim związany z fazą gry, którą chcemy doskonalić. Formy stosowane w fazie orientacji to przede wszystkim gry w przewadze liczebnej, gry pozycyjne. Możliwe jest również zastosowane schematów podań, ale również z pozycjonowaniem zawodników, aby zadania wykonywanie podczas form ścisłych można było odnieść następnie do gry.

2b) Faza małej gry – 25 minut

Kontynuacja realizacji celu treningowego, ale już w warunkach zbliżonych do warunków meczowych. Najczęściej są to gry w równowadze, w formie do 4v4 do 6v6, oczywiście zachowujące role zawodników, które spełniają na boisku (pozycjonowanie). W zależności od celu gry, mogą to być formy gier na utrzymanie bądź z możliwością finalizacji.

2c) Faza gry właściwej – 20 minut

Wg mnie każdy trening powinien się kończyć większą grą, w której musimy zweryfikować realizacje celu treningowego. Warto najpierw stworzyć warunki gry, które będą ułatwiały realizację celu treningowego (regresja), a następnie przejść do gry dowolnej, w której zawodnicy sami będą mogli podejmować decyzję. Te formy gier (od 8v8 do 11v11) powinny już odbywać się w odpowiednich strefach oraz sektorach boiska, ściśle związanych z celem treningowym.


3) CZĘŚĆ KOŃCOWA

3a) Faza wyciszenia – 10 minut

W ostatniej części treningu warto zastosować formy doskonalące technikę. Zdecydowanie polecam doskonalić elementy techniczne w momencie zmęczenia organizmu, bo cytując klasyka „noga wypoczęta i noga zmęczona to dwie różne nogi”, a cały czas staramy się odnieść do warunków meczowych. Doskonalenie techniki można zastosować również w kontekście prostych form z elementem finalizacji np. strzał po przyjęciu kierunkowym. W zależności od potrzeby w zespole, w fazie wyciszenia warto czasami zastosować elementy treningu mentalnego np. zabawy typu „team building”.

Budowa jednostki treningowej - podsumowanie


Powyższa propozycja budowy jednostki treningowej dotyczy przede wszystkim treningu taktycznego, nie uwzględnia izolowanej pracy nad elementami motorycznymi np. siłą. Jest to oczywiście jedynie propozycja, stworzona na bazie prywatnych doświadczeń oraz wiedzy zaczerpniętej z literatury. Zapewne struktura ta będzie ewoluowała wraz z kolejnymi doświadczeniami oraz rozwojem piłki nożnej.



2 komentarze:

  1. Chciał bym się odwołać do otrzymanego konspektu
    Czas gry / odpoczynek:
    2.30min. / 1.00min. x3
    1.30min. / 1.00min. x5
    5.00min. / 1.00min. x4
    9.00min. / 1.00min. x2
    4.30min. / 1.00min. x2
    Czy stosunek czasu gry do ilości odpoczynku nie jest zbyt mały?
    Czy gry/ćwiczenia nie powinny być dłuższe a odpoczynek ograniczony do minimum?
    Skąd to pytanie, otóż dużo mówi się o intensywności o tym że zagranicą jest ciężej i miedzy innymi dlatego nasi zawodnicy przepadają po wyjeździe.
    Będąc ostatnio na szkoleniu AMO właśnie odnośnie intensywności był podany przykład filmu na którym trener prowadzi ćwiczenie przez 45 min rzucając co jakiś czas tylko hasła "szybciej" "gaz"
    (sekundowe odpoczynki wynikały z oczekiwania na swoją kolej).
    Czekam na opinie :) Pozdrawiam:)

    OdpowiedzUsuń